białka roślinne
Rodzaje roślin strączkowych

Wegańskie źródło białka, błonnika i węglowodanów złożonych. Pełne witamin i minerałów. Mowa o nasionach roślin strączkowych. Przekonaj się, że warto włączyć je do codziennej diety. 

Czym są nasiona strączkowe?

Do roślin strączkowych zalicza się wszystkie formy fasoli i grochu z rodziny bobowatych (Leguminosae). Istnieją tysiące różnych gatunków roślin strączkowych. Słowo „strączkowe” pochodzi od łacińskiego słowa „pulse”, oznaczającego nasiona. Dobrze znane suszone rośliny strączkowe to ciecierzyca, fasola, groch, soczewica i soja. Rośliny strączkowe występują w różnych kształtach, rozmiarach i kolorach i można je spożywać w wielu postaciach, w tym w postaci podzielonej, zmielonej na mąkę lub suszonej, konserwowanej, gotowanej lub mrożonej. Oto nasz przegląd roślin strączkowych. Czytaj uważnie!

Ciecierzyca

Istnieją dwa rodzaje ciecierzycy, różniące się wielkością, kształtem i kolorem nasion. Ciecierzyca Desi, mniejsza odmiana, ma pomarszczony wygląd i może być brązowa, żółta, pomarańczowa, czarna lub zielona. Zwykle sprzedaje się ją pozbawioną łuski lub łamaną. Ciecierzyca Kabuli, znana ze swojego orzechowego smaku, jest okrągła i ma kolor od białego do kremowego. Główne zastosowania kulinarne ciecierzycy:

  • Ciecierzycę łatwo dodaje się do sałatek, zup i zapiekanek.
  • Można ją również uprażyć, aby uzyskać chrupiącą przekąskę przypominającą orzechy.
  • Ciecierzyca Desi jest powszechnym składnikiem dań kuchni indyjskiej i jest spożywana głównie w postaci całych ziaren.
  • Tradycyjnie ciecierzyca Desi jest również mielona na mąkę (besan) i używana w różnych potrawach etnicznych.
  • Ciecierzyca Kabuli jest zazwyczaj spożywana w całości i jest typowym składnikiem dań kuchni bliskowschodniej i śródziemnomorskiej.
  • Najpopularniejszym daniem z ciecierzycy jest hummus, obecnie dostępny we wszystkich najpopularniejszych supermarketach.

Fasola

Fasola jest podstawowym składnikiem dań na całym świecie, od Egiptu i Włoch po Meksyk, a nawet Polskę. Istnieje wiele różnych rodzajów fasoli, które nadają potrawom różne smaki i konsystencje. Poniżej wymieniono inne powszechnie spożywane fasole, które można znaleźć w supermarkecie, w różnych formach, od świeżych, przez konserwowane, aż po mrożone.

  • Fasola czerwona ma głęboki czerwony kolor. Po ugotowaniu dobrze zachowuje swój kształt, dlatego można ją łatwo dodać do niemal każdego dania, aby je urozmaicić. Jest najpopularniejszym rodzajem fasoli wykorzystywanym przez Polaków
  • Fasola Cannellini jest białą fasolą o takim samym kształcie jak fasola czerwona. Ma łagodny, orzechowy smak i kremową konsystencję i jest popularna w daniach kuchni włoskiej. Dobrze zachowuje swój kształt i jest jedną z najlepszych białych fasolek do sałatek i ragout.
  • Edamame to młode nasiona soi, które zazwyczaj spożywa się, gdy są jeszcze w strąku. W przeciwieństwie do dojrzałej soi, ziarna edamame są miękkie i jadalne na surowo.
  • Fasola Faba (fava), czyli popularny bób, to kremowa, owalna i zazwyczaj spłaszczona fasola. Pochodzi z Bliskiego Wschodu, ale obecnie jest szeroko stosowana w potrawach na całym świecie. Polska znajduje się w pierwszej piątce producentów bobu na świecie.
  • Fasola Mung ma kształt jajka i zazwyczaj zielony kolor. Fasola ta jest używana na całym świecie jako składnik potraw pikantnych i słodkich. Mąka z fasoli Mung może być używana do wyrobu chleba i makaronów.
  • Fasola Pinto ma kolor kremowy z brązowymi plamkami. Jest to najpopularniejsza fasola używana do produkcji fasoli smażonej.
  • Ziarna soi są zielone w stanie surowym (znane jako edamame) i białe w stanie wysuszonym. Są najlepszym źródłem białka roślinnego, z uwagi na swój pełnowartościowy profil aminokwasów.
  • Czarna fasola to fasola o owalnym kształcie, popularna w kuchni meksykańskiej i brazylijskiej.
  • Fasola Borlotti, znana również jako fasola żurawinowa, ma kolor kremowy z czerwonymi plamkami, a po ugotowaniu staje się jasnobrązowa. Ma kremową konsystencję i orzechowy smak. Jest popularna w daniach kuchni włoskiej i doskonale nadaje się do zup i gulaszów, a także do sałatek fasolowych na zimno.

Groch

Groszek również należy do roślin strączkowych. Wiele ludzi kojarzy go najczęściej jako konserwowy składnik tradycyjnej sałatki jarzynowej, goszczącej na świątecznym stole. Obecnie w sklepach może dostać więcej odmian tej rośliny strączkowej, a włączając je do diety możemy znacząco wzbogacić profil mikro i makroskładników. Poznaj najpopularniejsze rodzaje grochu.

  • Groszek cukrowy ma strąki, które są pulchne i okrągłe. Strąki groszku cukrowego są jadalne, jednak najczęściej spożywa się świeże, okrągłe ziarenka. Wybieraj groszek cukrowy, który jest jasnozielony, jędrny i pozbawiony przebarwień. Jest doskonałym źródłem witaminy C i witaminy K. Groszek cukrowy można gotować na parze, piec, smażyć, a nawet kisić.
  • Groszek śnieżny jest płaski i ma nieco cieńsze ścianki strąków niż groszek cukrowy, z tego względu jest jadalny w całości. W sklepie wybieraj groszek śnieżny, który jest błyszczący i płaski, z małymi groszkami, które są lekko widoczne przez strąk. Jest doskonałym źródłem witaminy C oraz żelaza i magnezu.  Groszek śnieżny jest najczęściej smażony, balnszowny lub spożywany na surowo.
  • Groszek ogrodowy ma zaokrąglone strąki i jest lekko zakrzywiony. Przed spożyciem groszek ogrodowy należy wyłuskać. Wybieraj groszek, który jest jędrny, jasnozielony, o średniej wielkości strąkach, bez oznak gnicia lub więdnięcia. Najlepszy groszek „pęknie” po przełamaniu na pół. W polskiej kuchni najczęściej wykorzystuje się właśnie tę odmianę groszku, znaną jako suszony groch. Jest doskonałym źródłem witaminy C, folianów i błonnika pokarmowego.

Soczewica

W przeciwieństwie do innych roślin strączkowych soczewicy nie trzeba moczyć przed gotowaniem. Soczewica jest zazwyczaj sprzedawana w postaci rozłupanej, co oznacza, że została podzielona przez środek na naturalne połówki nasion. Dzięki temu szybciej się gotuje. Rodzaje soczewicy:

  • Soczewica żółta i soczewica czerwona są małe i okrągłe. Są powszechnie stosowane w zupach, gulaszach i indyjskich curry.
  • Soczewica zielona jest większa niż inne rodzaje soczewicy i ma spłaszczone nasiona. Jest bardziej wytrzymała, dlatego dobrze sprawdza się w powolnym gotowaniu i burgerach.
  • Soczewica czarna. Chociaż nazywa się ją soczewicą francuską, uprawia się ją w Australii. Ma orzechowy smak i zachowuje swój kształt po ugotowaniu, dlatego świetnie nadaje się do sałatek lub jako dodatek do dań.
cukier
Przewlekła hiperglikemia – co to takiego?

Świadomość konsumentów rośnie z dnia na dzień. Może trudno w to uwierzyć, ale w Polsce zaledwie 30 lat temu nie mówiono zbyt wiele o problemie jakim jest cukrzyca. Ludzie na nią chorowali, przyjmowali leki i ponosili poważne konsekwencje złego postępowania. Nikt wtedy nie myślała o specjalnej diecie, a edukacja w tym zakresie była znikoma i trudno dostępna. Dzisiaj wiemy o wiele więcej. Czytaj uważnie.

Czym jest cukier?

Cukier można zdefiniować jako prosty, jadalny, krystaliczny węglowodan, który może występować w różnych postaciach. Wszystkie rodzaje cukru mają słodki smak. Zwykły cukier nazywany jest sacharozą, najczęściej pozyskiwany jest z buraków lub trzciny cukrowej. Cukier jest używany do słodzenia żywności i napojów. Spożywanie cukru na umiarkowanym poziomie może zmniejszyć szkodliwość jego działania. Wysoki poziom spożycia cukru może prowadzić do niebezpiecznych skutków dla zdrowia, należy go kontrolować poprzez indeks glikemiczny, tabele wartości odżywczych i dobre nawyki żywieniowe.

Czy wysoki poziom cukru może wpływać na przyrost masy ciała?

Glukoza, rodzaj cukru, znajduje się w napojach słodzonych, takich jak soki, napoje gazowane i słodkie herbaty. Spożywanie glukozy i innych cukrów prostych powoduje chęć spożywania większej ilości cukru i zwiększa głód. Płynne napoje nie zaspokajają głodu, co sprawia, że spożywamy więcej kalorii. Badania wykazują, że osoby spożywające napoje słodzone ważą więcej niż osoby, które nie spożywają napojów słodzonych. Spożywanie dużych ilości cukru może prowadzić do zwiększenia ilości tłuszczu na brzuchu, zwanego również tłuszczem trzewnym. Wiąże się ona z problemami sercowymi i cukrzycą.

Czy cukrzyca typu 2 jest spowodowana wysokim poziomem cukru?

Istnieje wyraźne powiązanie między wysokim spożyciem cukru, a cukrzycą. Cukrzycę definiuje się jako chorobę, która występuje, gdy stężenie glukozy we krwi jest zbyt wysokie. Czasami zdarza się, że nie wytwarza się wystarczająca ilość insuliny – hormonu, który pomaga w przekształcaniu glukozy w energię. Zbyt duża ilość glukozy we krwi może powodować problemy zdrowotne, takie jak cukrzyca. Zaleca się, aby w celu leczenia cukrzycy skonsultować się z lekarzem.

Czy hiperglikemia jest skutkiem wysokiego spożycia cukru?

Wysoki poziom cukru we krwi – hiperglikemia – dotyka przede wszystkim osoby chore na cukrzycę. Domowe sposoby leczenia hiperglikemii obejmują aktywność fizyczną, przyjmowanie zaleconych leków, trzymanie się planu leczenia cukrzycy, przestrzeganie dawek insuliny oraz kontrolowanie poziomu cukru, poprzez tabele IG. W dłuższej perspektywie hiperglikemia może mieć negatywny wpływ na układ nerwowy, pracę serca, oczu i nerek. W takich ciężkich przypadkach, zamiast próbować kontrolować hiperglikemię w domu, konieczne jest natychmiastowe podjęcie specjalistycznego leczenia. Leczenie w szpitalu może obejmować podawanie płynów, wymianę elektrolitów, aby komórki nerwowe, serce i mięśnie mogły normalnie funkcjonować, oraz terapię insulinową. Leczenie hiperglikemii jest ważne, ponieważ nieleczona może doprowadzić nawet do śpiączki cukrzycowej. W tym celu należy wprowadzić do diety produkty z niskim indeksie glikemicznym i zrobić tak, aby tabela IG wyryła się w codzienną rutynę żywieniową.

Hiperglikemia poposiłkowa

Jeśli po spożyciu posiłku dochodzi do nagłego, nadmiernego wzrostu poziomu cukru we krwi, stan ten można określić mianem hiperglikemii poposiłkowej. U osoby chorej na cukrzycę typu 2 trzustka może nie wydzielać potrzebnej ilości insuliny w odpowiedzi na przyjęcie posiłku, co powoduje konieczność zastosowania odpowiedniego leczenia. Leczenie może obejmować zalecenie przez diabetologa leków w oparciu o historię choroby i stan organizmu. Może on także poprosić pacjenta o stosowanie określonych środków w celu kontrolowania poposiłkowego stężenia cukru we krwi. Do procedury leczenia hiperglikemii poposiłkowej można zaliczyć następujące działania

  • Dzielenie posiłków – Można podzielić jadłospis na mniejszą liczbę posiłków, które tworzą produkty o niskim indeksie glikemicznym. Można też spożywać bardzo lekkostrawne dania albo wybierać produkty na bazie warzyw i produktów pełnoziarnistych, aby nie przyspieszać poziomu cukru we krwi.
  • Spożywanie pokarmów o niższym indeksie glikemicznym – Spożywanie pokarmów o niższym indeksie glikemicznym pozwala kontrolować poposiłkowy poziom cukru we krwi. Mogą to być m.in. orzechy, ziarna, warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste. Wyszukaj listę produktów, które mają niski IG. Indeks glikemiczny – tabela to skuteczne narzędzie w codziennej walce z cukrzycą.
  • Nie pozostawanie w bezruchu po posiłkach – Jest to skuteczny sposób na kontrolowanie poposiłkowego poziomu cukru we krwi. Wyjście na spacer lub spędzenie czasu na świeżym powietrzu może zmniejszyć ryzyko. Można uniknąć niepotrzebnych konsekwencji, nie kładąc się bezpośrednio po posiłku lub siedząc nieruchomo po jego zakończeniu. Po posiłku należy pozostać aktywnym przynajmniej przez kilka minut.

Czy cukier może powodować problemy z sercem?

Wysokie spożycie cukru zostało powiązane z chorobami serca, które są główną przyczyną zgonów na świecie. Spożywanie dużych ilości cukru zwiększa czynniki ryzyka, takie jak otyłość, wysokie ciśnienie krwi i stany zapalne. Spożywanie dużych ilości cukru zwiększa ryzyko śmierci z powodu chorób serca.

Czy nowotwory są skutkiem dużego spożycia cukru?

Stosowanie diety wysokocukrowej prowadzi do otyłości, która z kolei powoduje powstanie stanu zapalnego i insulinooporności, czyli czynników ryzyka rozwoju nowotworów. Spożywanie nadmiernych ilości cukru może zwiększać ryzyko zachorowania na niektóre rodzaje nowotworów.

Wpływ cukru na wątrobę

Jeśli chodzi o fruktozę, wątroba przetwarza ją na energię lub przechowuje w postaci glikogenu. W przypadku spożywania dużych lub nadmiernych ilości glukozy, wątroba magazynuje ją w postaci tłuszczu. Ma to negatywny wpływ na wątrobę i prowadzi do choroby wątroby znanej jako NAFLD (niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby).

Zaburzenia endokrynologiczne

Wysokie spożycie cukru może uszkodzić cały układ endokrynologiczny, w tym podwzgórze, szyszynkę, tarczycę i przytarczyce, przysadkę mózgową, grasicę, nadnercza, trzustkę, jajniki i jądra. Może to prowadzić do zaburzeń endokrynologicznych.